Arvo Pärt
- Componisten
- Arvo Pärt
Wie is Arvo Pärt?
Arvo Pärt is een hedendaagse, wereldberoemde componist uit Estland. Hij is een van de belangrijkste en meest geliefde componisten van dit moment. Zijn diepzinnige muziekstukken in zijn eigen tintinnabuli-stijl hebben een religieus en minimalistisch karakter.
Snelle weetjes
- Geboren: 11 september 1935, Paide (Estland)
- Getrouwd met: Nora Pärt
- Bekendste stukken: Spiegel im Spiegel, Für Alina, Tabula rasa, Cantus in memory of Benjamin Britten, Fratres en Magnificat
- Interessant: heeft een nieuwe muziekstijl bedacht, die hij 'tintinnabuli' heeft genoemd.
Hoe werd Arvo Pärt componist?
Voor Arvo Pärt vormde de piano in het huis van zijn ouders een van de eerste kennismakingen met muziek. Hij probeerde steeds de laagste en hoogste toetsen van de piano uit, omdat de andere toetsen niet goed werkten. Aan de muziekschool van zijn woonplaats Rakvere nam hij pianolessen. Ook fietste hij regelmatig naar een plein waar concerten werden uitgezonden via een luidspreker aan een paal; hij bleef er omheen fietsen totdat het concert weer voorbij was. Die fascinatie voor radio werd ook tijdelijk zijn werk: in 1958 begon hij als geluidstechnicus bij de Estse radio. Maar het componeren kroop waar het niet gaan kon. Na zijn middelbare school studeerde Pärt compositie aan de muziekschool en het conservatorium van Talinn. Hij experimenteerde met de nieuwste klassieke muziekstijlen en was daarmee een van de pioniers onder de Estse componisten.
![](https://cms-assets.nporadio.nl/npoRadio4/Componisten/klein-Arvo-Part-als-geluidstechnicus-bij-de-Estse-radio-10-oktober-1963-C-Valdur-Peeter-Vahi-National-Archives-of-Estonia.jpg?v=1633952513)
foto: Valdur-Peeter Vahi / National Archives of Estonia
Arvo Pärt in 1963 als geluidstechnicus bij de Estse radio.
Arvo Pärt en de Sovjet-Unie
Hoewel Arvo Pärt al in de jaren 60 als een van de beste hedendaagse componisten werd beschouwd, was er ook weerstand tegen zijn muziek. Die kwam vanuit de overheid. Met de diep religieuze boodschap van zijn Credo, bijvoorbeeld, bekende Pärt openlijk dat hij religieus was, wat haaks stond op het atheïstische beleid van het Sovjetregime. Daardoor raakten zijn muziek en hijzelf in diskrediet.
Gerelateerde podcast
![Het pad van Pärt](https://podcast.npo.nl/data/thumb/het-pad-van-part.300.14d3a05351ed10f3b9ba4828f12b2e40.jpg)
Het pad van Pärt
De tintinnabuli-stijl van Arvo Pärt
Een moeilijke tijd brak aan. In 1969 trok Arvo Pärt zich terug uit het openbare leven. Hij verwierp de verschillende compositiestijlen waar hij tot dan toe mee had gewerkt en moest op zoek gaan naar een andere muzikale taal. Pärt verdiepte zich in Gregoriaans gezang en meerstemmige zang uit de Renaissance. Ook bekeerde hij zich in deze periode tot de orthodoxe kerk.
Het was een heftige periode van creatieve crisis, waarin Pärt niet wist of hij ooit nog zou componeren. Dit zou hij echter wel weer doen: na acht jaar van bezinning kwam zijn zoektocht uit bij de minimalistische, verstilde stijl waar hij bekend mee is geworden. Pärt noemde zijn geheel eigen, nieuwe componeerstijl ‘tintinnabuli', wat Latijn is voor klokjes. In werken als Für Alina en Spiegel im Spiegel is de op klokjes en bellen geïnspireerde klank duidelijk te horen.
![](https://cms-assets.nporadio.nl/npoRadio4/Componisten/klein-Arvo-Part-Talinn-1978-C-Kalju-Suur-National-Archives-of-Estonia.jpg?v=1633952512)
foto: Kalju Suur / National Archives of Estonia
Arvo Pärt in 1978, kort nadat hij terugkeerde naar het openbare leven met zijn nieuwe tintinnabuli-stijl.
De stilte moet langer zijn. Deze muziek draait om stilte. De geluiden zijn er om de stilte te omringen.
Pärt brengt de basisonderdelen van muziek, melodie en harmonie, terug tot hun essentie. Die pure eenvoud weerspiegelt schoonheid, waarheid en stilte, elk van groot persoonlijk belang voor Pärt. Orthodox gezang, met de typisch lage basstemmen, klinkt ook vaak door in zijn werken, zoals Kanon Pokajanen.
Ook in de jaren 70 en 80 bleef het Sovjetregime het leven van Arvo Pärt moeilijk maken. Hij moest met zijn familie naar Duitsland emigreren, waar ze 30 jaar zouden wonen. Pas in 2010 keerde Pärt terug naar Estland, waar hij sindsdien een teruggetrokken bestaan leidt.
Wist je dat...
- Arvo Pärt tussen 2011 en 2018 de meest uitgevoerde hedendaagse componist ter wereld was, en in 2019 de tweede?
- Zijn muziek veel gebruikt wordt in films? Zo is Spiegel im Spiegel onder andere te horen in de films Heaven, Gravity en Touching the void.
- Arvo Pärt ooit geluidstechnicus was bij de Estse radio?
Beluister Arvo Pärts Johannespassie in de NTR ZaterdagMatinee:
NTR ZaterdagMatinee
Toplijsten: Arvo Pärt
Spiegel im Spiegel (1978) (Arr.)
Arvo Pärt
Uitvoerenden: Lavinia Meijer (harp), Tjeerd Top (viool)
Triodion
Arvo Pärt
Uitvoerenden: Sigvards Klava (Dirigent), Groot Omroepkoor, Anitra Jellema (sopraan)
Bogoroditse Djévo, 1990
Arvo Pärt
Uitvoerenden: Stephen Layton (Dirigent), Polyphony
Magnificat anima mea dominum
Arvo Pärt
Uitvoerenden: Stephen Layton (Dirigent), Polyphony
Solfeggio
Arvo Pärt
Uitvoerenden: Sigvards Klava (Dirigent), Groot Omroepkoor
...which was the son of...
Arvo Pärt
Uitvoerenden: Peter Philips (Dirigent), Tallis Scholars
Kanon pokajanen - compleet
Arvo Pärt
Uitvoerenden: Daniel Reuss (Dirigent), Cappella Amsterdam
Cantus in memory of Benjamin Britten
Arvo Pärt
Uitvoerenden: Radio Filharmonisch Orkest, James Gaffigan (Dirigent)
Da pacem Domine
Arvo Pärt
Uitvoerenden: Sigvards Klava (Dirigent), Groot Omroepkoor
Tabula rasa - compleet
Arvo Pärt
Uitvoerenden: Radio Kamer Filharmonie, Simone Lamsma (viool), Henning Kraggerud (viool), Pascal Meyer (piano), Martyn Brabbins (Dirigent)
Nunc dimittis
Arvo Pärt
Uitvoerenden: Sigvards Klava (Dirigent), Groot Omroepkoor
De Johannespassie van Arvo Pärt
Arvo Pärt
Uitvoerenden: Vox Clamantis quartet & Cappella Amsterdam, Henning von Schulman (Jezus - bas), Werner Güra (Pilatus - tenor), Aisling Casey (hobo), Jos Lammerse (fagot), Lisa Jacobs (viool), Ella van Poucke (cello), Laurens de Man (orgel)